پروتز چشم، که معمولاً با نام چشم مصنوعی شناخته میشود، یک ابزار پزشکی حیاتی است که برای بازگرداندن ظاهر طبیعی به افرادی که به دلایل مختلف چشم خود را از دست دادهاند، طراحی شده است. این پروتزها به گونهای ساخته میشوند که تا حد ممکن شبیه به چشم واقعی فرد به نظر برسند و نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی و اعتماد به نفس بیماران ایفا میکنند. یافتن چشمپزشک مناسب و مجرب برای فرآیند انتخاب، ساخت و نصب پروتز چشم، گامی اساسی در دستیابی به بهترین نتیجه ممکن است.
معرفی پروتز چشم (چشم مصنوعی)
پروتز چشم یک کره پلاستیکی یا شیشهای است که جایگزین چشم طبیعی از دست رفته میشود. این پروتزها به منظور زیبایی و بازگرداندن تقارن چهره استفاده میشوند و هیچگونه توانایی بینایی را باز نمیگردانند. از دست دادن چشم میتواند ناشی از تروما، عفونتهای شدید، تومورها، بیماریهای مادرزادی یا سایر شرایط پزشکی باشد که منجر به انوکلاسیون (تخلیه کامل کره چشم) یا اویسرشن (تخلیه محتویات چشم و حفظ اسکلرا) میشود. پروتز چشم به طور معمول بر روی ایمپلنت اربیتال (کاشته شده در کاسه چشم) قرار میگیرد و توسط عضلات خارجی چشم، حرکات محدودی پیدا میکند.
دلایل نیاز به پروتز چشم
نیاز به پروتز چشم عمدتاً به دلیل فقدان فیزیکی یک چشم یا تغییر شکل شدید آن ایجاد میشود. علائمی که میتوانند منجر به این نیاز شوند، به جای “علائم بیماری” بیشتر به “دلایل از دست دادن چشم” اشاره دارند:
- از دست دادن بینایی کامل و غیرقابل برگشت در یک چشم: در مواردی که چشم به طور کامل بینایی خود را از دست داده و هیچ راهی برای بازیابی آن وجود ندارد، به خصوص اگر با درد یا عفونت همراه باشد.
- درد مزمن و غیرقابل کنترل: چشمهای آسیبدیده یا نابینا ممکن است دچار درد مزمن و شدیدی شوند که با هیچ درمان دیگری تسکین نیابد و نیاز به حذف چشم را ایجاب کند.
- تغییر شکل ظاهری شدید: آسیبهای جدی، تروما یا بیماریهایی مانند فتیزیس (کوچک شدن و جمع شدن چشم) میتوانند منجر به تغییر شکل شدید و ناخوشایند چشم شوند که پروتز راه حلی برای بهبود ظاهر است.
- تومورهای داخل چشمی: برخی از تومورهای بدخیم چشم نیاز به تخلیه چشم برای جلوگیری از گسترش سرطان دارند.
- عفونتهای شدید و غیرقابل کنترل: عفونتهایی که به درمان پاسخ نمیدهند و سلامت عمومی فرد را به خطر میاندازند.
- آسیبهای فیزیکی شدید: جراحات نافذ یا ضربات شدید به چشم که منجر به تخریب غیرقابل برگشت ساختار چشم میشوند.
- بیماریهای مادرزادی: مانند آنوفتالمی (عدم وجود چشم از بدو تولد) یا میکروفتالمی (چشم کوچک و تکامل نیافته).
روشهای آمادهسازی و ساخت پروتز چشم
فرآیند آمادهسازی برای پروتز چشم شامل چند مرحله است که معمولاً پس از جراحی انوکلاسیون یا اویسرشن انجام میشود:
- جراحی تخلیه چشم: ابتدا، جراح چشم (معمولاً متخصص اکولوپلاستی) چشم آسیبدیده را تخلیه میکند. در این مرحله، اغلب یک ایمپلنت کروی در حفره چشمی قرار داده میشود و عضلات خارجی چشم به آن متصل میشوند تا حرکت پروتز را در آینده امکانپذیر سازند.
- مرحله بهبودی: پس از جراحی، حفره چشمی نیاز به چند هفته تا چند ماه برای بهبودی کامل دارد. در این مدت، ممکن است از یک شل پلاستیکی موقت (کانفورمر) برای حفظ فرم پلک و جلوگیری از چسبندگی استفاده شود.
- قالبگیری و ساخت پروتز: پس از بهبودی کامل، بیمار به متخصص پروتز چشم (اکولاریست) ارجاع داده میشود. اکولاریست با استفاده از قالبگیری دقیق از حفره چشمی و تطبیق رنگ و اندازه با چشم دیگر، یک پروتز کاملاً سفارشی برای بیمار میسازد. این فرآیند ممکن است شامل چندین جلسه تنظیم و تست باشد.
- نصب و تنظیم نهایی: پروتز نهایی در حفره چشمی قرار داده میشود و تنظیمات لازم برای راحتی بیمار و حرکت بهینه انجام میگیرد. آموزشهای لازم برای مراقبت از پروتز نیز به بیمار داده میشود.
بهترین چشمپزشکان مجرب برای پروتز چشم در تهران
یافتن چشمپزشک مناسب برای جراحیهای مربوط به پروتز چشم (به ویژه جراحیهای اکولوپلاستی و اربیتال) بسیار حائز اهمیت است. در ادامه، لیستی از چشمپزشکان مجرب در تهران که در زمینه جراحیهای مربوط به پروتز چشم و اکولوپلاستی تخصص دارند، معرفی میشوند:
دکتر علیرضا عباسی
- تخصص دقیق: فوق تخصص جراحی پلاستیک و ترمیمی چشم (اکولوپلاستی و اربیت)
- دانشگاه: فارغالتحصیل از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- آدرس مطب: تهران، خیابان ولیعصر، نرسیده به میدان ونک، کوچه صانعی، پلاک ۵۰
- آدرس کلینیک/درمانگاه: بیمارستان فارابی، بیمارستان نور
- شماره تماس: ۰۲۱-۸۸۸۸xxxx (شماره تماس دقیق مطب را از طریق سامانههای نوبتدهی استعلام فرمایید)
دکتر محمدحسین جبارپور
- تخصص دقیق: فوق تخصص جراحی پلاستیک و ترمیمی چشم (اکولوپلاستی و اربیت)
- دانشگاه: فارغالتحصیل از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
- آدرس مطب: تهران، سعادتآباد، سرو غربی، بین چهارراه سرو و میدان کتاب، پلاک ۱۰۲
- آدرس کلینیک/درمانگاه: بیمارستان لبافینژاد، بیمارستان شهید رجایی
- شماره تماس: ۰۲۱-۲۲۷۴xxxx (شماره تماس دقیق مطب را از طریق سامانههای نوبتدهی استعلام فرمایید)
دکتر فریده محمدی
- تخصص دقیق: فوق تخصص جراحی پلاستیک و ترمیمی چشم (اکولوپلاستی و اربیت)
- دانشگاه: فارغالتحصیل از دانشگاه علوم پزشکی تهران
- آدرس مطب: تهران، خیابان شریعتی، بالاتر از میرداماد، کوچه فلسفی، پلاک ۲۷
- آدرس کلینیک/درمانگاه: بیمارستان چشم پزشکی نگاه
- شماره تماس: ۰۲۱-۲۶۶۴xxxx (شماره تماس دقیق مطب را از طریق سامانههای نوبتدهی استعلام فرمایید)
دکتر رضا سلطانپور
- تخصص دقیق: فوق تخصص جراحی پلاستیک و ترمیمی چشم (اکولوپلاستی و اربیت)
- دانشگاه: فارغالتحصیل از دانشگاه علوم پزشکی مشهد
- آدرس مطب: تهران، خیابان ولیعصر، بالاتر از پارک ساعی، نبش کوچه ۳۴، پلاک ۱۱۶۵
- آدرس کلینیک/درمانگاه: بیمارستان پیامبران
- شماره تماس: ۰۲۱-۸۸۷۷xxxx (شماره تماس دقیق مطب را از طریق سامانههای نوبتدهی استعلام فرمایید)
توصیه میشود قبل از مراجعه، جهت اطمینان از حضور پزشک و گرفتن نوبت، با مطب مربوطه تماس حاصل فرمایید یا از طریق سامانههای نوبتدهی آنلاین مانند دکترتو، پذیرش ۲۴ و نوبت اقدام نمایید.
سوالات متداول (FAQ)
آیا پروتز چشم بینایی را بازمیگرداند؟
خیر، پروتز چشم صرفاً یک وسیله زیبایی است و هیچگونه توانایی بینایی را به فرد باز نمیگرداند. هدف اصلی آن بازگرداندن ظاهر طبیعی و تقارن چهره است.
مراقبت از پروتز چشم چگونه است؟
مراقبت از پروتز چشم شامل تمیز کردن منظم آن با محلولهای مخصوص یا آب و صابون ملایم، مرطوب نگه داشتن چشم با قطرههای چشمی توصیه شده توسط پزشک و معاینات دورهای توسط اکولاریست برای پولیش و تنظیم مجدد پروتز است.
عمر مفید یک پروتز چشم چقدر است؟
عمر مفید یک پروتز چشم معمولاً بین ۵ تا ۱۰ سال است، اما این مدت میتواند بسته به کیفیت ساخت، نحوه نگهداری و تغییرات در حفره چشمی فرد متفاوت باشد. نیاز به تعویض پروتز ممکن است به دلیل تغییر رنگ، خراشیدگی یا عدم تناسب با حفره چشمی ایجاد شود.
آیا پروتز چشم حرکت میکند؟
بله، پروتزهای چشم به گونهای طراحی شدهاند که به واسطه اتصال عضلات خارجی چشم به ایمپلنت داخل کاسه چشم، میتوانند حرکات محدودی داشته باشند. میزان این حرکت بستگی به نوع جراحی، کیفیت ایمپلنت و توانایی عضلات فرد دارد.
